Ψήφισμα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου για τη διασφάλιση της επιστημονικής και παιδαγωγικής ποιότητας της σχολικής μουσικής εκπαίδευσης

Προς:

- Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού,

- Υφυπουργό αρμόδιο για θέματα Ανώτατης Εκπαίδευσης,

- Γενικό Γραμματέα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής Κοινοποίηση: Εκπρόσωποι Μ.Μ.Ε.

Κέρκυρα, 12/11/2026

Θέμα: Α΄ ανάθεση του μαθήματος της Μουσικής, στελέχωση της σχολικής μουσικής εκπαίδευσης και θεσμική αναγνώριση των προσόντων του κλάδου ΠΕ79.01

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ, Αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα,

Η Συνέλευση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, αναγνωρίζοντας την ευθύνη των πανεπιστημιακών Τμημάτων Μουσικών Σπουδών για την επιστημονική, καλλιτεχνική και παιδαγωγική συγκρότηση των αποφοίτων τους, εκφράζει την έντονη ανησυχία και την κατηγορηματική αντίθεσή της στην υπ’ αριθ. 112867/Δ2 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 5555/11.09.2026), με την οποία ο κλάδος ΤΕ16 εντάσσεται στην Α΄ ανάθεση της Μουσικής, μαζί με τον κλάδο ΠΕ79.01, στο διδακτικό αντικείμενο «Πολιτισμός και Δραστηριότητες» του Γυμνασίου.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση παραγνωρίζει ουσιώδεις διαφορές στο επίπεδο, το περιεχόμενο και τον παιδαγωγικό προσανατολισμό των τυπικών προσόντων των δύο κλάδων, αποδυναμώνει τη θεσμική αναγνώριση της πανεπιστημιακής μουσικής εκπαίδευσης και εγείρει σοβαρά ζητήματα ως προς τη διασφάλιση της επιστημονικής και παιδαγωγικής ποιότητας της διδασκαλίας της Μουσικής στο δημόσιο σχολείο.

Η Μουσική αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της γενικής παιδείας και αυτοτελές επιστημονικό, καλλιτεχνικό και παιδαγωγικό γνωστικό αντικείμενο. Η διδασκαλία της συμβάλλει στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας, της κριτικής σκέψης, της ακουστικής αντίληψης, της συνεργασίας και της προσωπικής και συλλογικής έκφρασης των μαθητών. Παράλληλα, ενισχύει την κατανόηση της πολιτισμικής ποικιλομορφίας, την εξοικείωση με διαφορετικές μουσικές παραδόσεις και πρακτικές και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη μουσική και πολιτιστική ζωή.

Η αποτελεσματική διδασκαλία της Μουσικής στο σχολείο προϋποθέτει εξειδικευμένη επιστημονική, καλλιτεχνική και μουσικοπαιδαγωγική κατάρτιση. Τα πανεπιστημιακά Τμήματα Μουσικών Σπουδών παρέχουν ολοκληρωμένη εκπαίδευση που συνδυάζει τη μουσική θεωρία και πράξη, τη μουσικολογική έρευνα, τη μουσική παιδαγωγική, τη διδακτική μεθοδολογία και τη μελέτη της μουσικής ως κοινωνικού και πολιτισμικού φαινομένου. Η πανεπιστημιακή αυτή συγκρότηση συνιστά ουσιαστικό επιστημονικό και παιδαγωγικό υπόβαθρο για τη διδασκαλία της Μουσικής στη γενική εκπαίδευση και πρέπει να αναγνωρίζεται με σαφήνεια στο θεσμικό πλαίσιο των αναθέσεων και των επαγγελματικών προσόντων.

Η ένταξη του κλάδου ΤΕ16 στην Α΄ ανάθεση της Μουσικής, μαζί με τον κλάδο ΠΕ79.01, αποτελεί επιλογή με την οποία το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου διαφωνεί κατηγορηματικά. Η Α΄ ανάθεση ενός γνωστικού αντικειμένου οφείλει να αντανακλά την κύρια επιστημονική και παιδαγωγική εξειδίκευση των εκπαιδευτικών που αναλαμβάνουν τη διδασκαλία του. Η υπαγωγή στην ίδια κατηγορία ανάθεσης εκπαιδευτικών με ουσιωδώς διαφορετικές ακαδημαϊκές διαδρομές και επίπεδα τυπικών προσόντων υποβαθμίζει τη σημασία της πανεπιστημιακής μουσικοπαιδαγωγικής συγκρότησης και αποδυναμώνει τη θεσμική αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων των αποφοίτων των Τμημάτων Μουσικών Σπουδών.

Η αναγνώριση της καλλιτεχνικής εμπειρίας και της μουσικής κατάρτισης των αποφοίτων ωδειακών ιδρυμάτων δεν συνεπάγεται την εξομοίωση των τίτλων τους με πανεπιστημιακούς τίτλους σπουδών ούτε αναιρεί την ανάγκη διακριτής θεσμικής αντιμετώπισης των διαφορετικών εκπαιδευτικών προσόντων. Ειδικότερα, τα άρθρα 47 και 48 του Ν. 5291/2026 (ΦΕΚ Α΄ 49/30.03.2026) προβλέπουν διακριτές βαθμίδες αναγνώρισης και εκπαιδευτικές διαδρομές για τους σχετικούς μουσικούς τίτλους σπουδών. Η διάκριση μεταξύ τίτλων επιπέδου 5 και πανεπιστημιακών τίτλων ανώτερων επιπέδων του Εθνικού Πλαισίου Προσόντων πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό των αναθέσεων διδασκαλίας, χωρίς να συγχέεται η αναγνώριση καλλιτεχνικών προσόντων με την εξειδικευμένη επιστημονική και παιδαγωγική κατάρτιση.

Το Τμήμα υπογραμμίζει ότι η θέση αυτή δεν στρέφεται κατά των εκπαιδευτικών του κλάδου ΤΕ16, αλλά αφορά την ανάγκη διαμόρφωσης ενός συνεκτικού και επιστημονικά τεκμηριωμένου πλαισίου αναθέσεων, το οποίο θα αναγνωρίζει με σαφήνεια το επίπεδο και το περιεχόμενο των σπουδών κάθε κλάδου και θα υπηρετεί πρωτίστως την ποιότητα της σχολικής μουσικής εκπαίδευσης.

Η διασφάλιση της ποιότητας της σχολικής μουσικής εκπαίδευσης συνδέεται άμεσα με την επαρκή στελέχωση των σχολικών μονάδων από εκπαιδευτικούς της οικείας ειδικότητας. Η υποστελέχωση και η προσφυγή σε αναθέσεις του μαθήματος της Μουσικής σε εκπαιδευτικούς άλλων κλάδων δημιουργούν σοβαρούς προβληματισμούς ως προς τη συνέχεια, τη συνοχή και την ποιότητα της παρεχόμενης μουσικής εκπαίδευσης. Η κάλυψη των διδακτικών αναγκών δεν μπορεί να βασίζεται στη διαρκή υποκατάσταση των εξειδικευμένων εκπαιδευτικών Μουσικής από εκπαιδευτικούς άλλων ειδικοτήτων.

Η Μουσική δεν αποτελεί συμπληρωματική δραστηριότητα του σχολικού προγράμματος, αλλά αυτοτελές γνωστικό αντικείμενο, η διδασκαλία του οποίου απαιτεί ειδικές επιστημονικές, καλλιτεχνικές και παιδαγωγικές γνώσεις. Η διασφάλιση της παρουσίας κατάλληλα καταρτισμένων εκπαιδευτικών σε όλες τις βαθμίδες της σχολικής εκπαίδευσης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ουσιαστική εφαρμογή των προγραμμάτων σπουδών και την ισότιμη πρόσβαση όλων των μαθητών σε ποιοτική μουσική εκπαίδευση.

Για τους παραπάνω λόγους, η Συνέλευση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου ζητεί από την πολιτική και διοικητική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού:

1. Την άμεση επανεξέταση και τροποποίηση της υπ’ αριθ. 112867/Δ2 Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β΄ 5555/11.09.2026), με την οποία το Τμήμα διαφωνεί κατηγορηματικά, ώστε η Α΄ ανάθεση της Μουσικής στο Γυμνάσιο να αποδίδεται στον κλάδο ΠΕ79.01, με σεβασμό στις ισχύουσες ρυθμίσεις προτεραιότητας και με σαφή αναγνώριση της εξειδικευμένης επιστημονικής και μουσικοπαιδαγωγικής κατάρτισης των αποφοίτων των πανεπιστημιακών Τμημάτων Μουσικών Σπουδών.
2. Τη ρητή αποσαφήνιση του πεδίου εφαρμογής της συγκεκριμένης ρύθμισης, ώστε να καταστεί σαφές ότι δεν θεμελιώνει ανάθεση στον κλάδο ΤΕ16 στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς και τον έλεγχο τυχόν αντίθετων διοικητικών πρακτικών.
3. Τη θεσμική αναγνώριση και σαφή διάκριση των ακαδημαϊκών και επαγγελματικών προσόντων των εκπαιδευτικών Μουσικής, σύμφωνα με το επίπεδο, το περιεχόμενο και την παιδαγωγική συγκρότηση των σπουδών τους, καθώς και την αναγνώριση της πιστοποιημένης παιδαγωγικής και διδακτικής επάρκειας των αποφοίτων των πανεπιστημιακών Τμημάτων Μουσικών Σπουδών.
4. Την ίδρυση των αναγκαίων οργανικών θέσεων και την ουσιαστική κάλυψη των οργανικών και λειτουργικών κενών της σχολικής μουσικής εκπαίδευσης με εκπαιδευτικούς του κλάδου ΠΕ79.01, με ιδιαίτερη μέριμνα για τις ανάγκες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
5. Την κατοχύρωση της αυτοτελούς διδασκαλίας της Μουσικής από εκπαιδευτικούς της οικείας ειδικότητας, με περιορισμό των αναθέσεων σε άλλους κλάδους αποκλειστικά στις εξαιρετικές περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία και αφού έχει προηγηθεί η ουσιαστική κάλυψη των θέσεων ΠΕ79.01.
6. Την καθιέρωση ουσιαστικού θεσμικού διαλόγου μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας και των πανεπιστημιακών Τμημάτων Μουσικών Σπουδών, πριν από τη λήψη αποφάσεων που αφορούν τις αναθέσεις μαθημάτων, τα επαγγελματικά προσόντα και τη σχολική μουσική εκπαίδευση.

Το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου υπογραμμίζει ότι η διασφάλιση της επιστημονικής και παιδαγωγικής ποιότητας της μουσικής εκπαίδευσης αποτελεί πρωτίστως ζήτημα εκπαιδευτικής ευθύνης απέναντι στους μαθητές και την κοινωνία.

Δηλώνει, τέλος, τη διαθεσιμότητά του να συμβάλει στον θεσμικό διάλογο για τη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, σύγχρονου και επιστημονικά τεκμηριωμένου πλαισίου σχολικής μουσικής εκπαίδευσης, που θα αναγνωρίζει την εξειδικευμένη κατάρτιση των εκπαιδευτικών, θα διασφαλίζει την ποιότητα της διδασκαλίας και θα ενισχύει τη θέση της Μουσικής ως αυτοτελούς επιστημονικού και καλλιτεχνικού αντικειμένου στη δημόσια εκπαίδευση.

Η Συνέλευση του Τμήματος Μουσικών Σπουδών

Ιόνιο Πανεπιστήμιο